บ้านหนึ่งหลังหรือโครงการก่อสร้างหนึ่งงาน ไม่ได้ใช้แค่เงินก้อนเดียว แต่ใช้ “ความหวัง” และ “ความเชื่อใจ” ของเจ้าของงานไปพร้อมกัน ปัญหาที่เกิดขึ้นบ่อยคือ งานเสร็จไม่ตรงแบบ วัสดุไม่ตรงสเปก งานมีตำหนิ แต่กลับต้องจ่ายเงินครบ เพราะไม่ได้ตรวจรับงานก่อสร้างอย่างรอบคอบตั้งแต่ต้น
การเข้าใจ การตรวจรับงานก่อสร้าง อย่างถูกต้อง จะช่วยให้คุณคุมเกมได้ ลดความเสี่ยงถูกเอาเปรียบจากผู้รับเหมา และทำให้ทุกบาทที่จ่ายไปได้งานที่คุ้มค่าจริง
การตรวจรับงานก่อสร้างมีความสำคัญแค่ไหน
การตรวจรับงานก่อสร้าง คือขั้นตอนสุดท้ายก่อนส่งมอบงานและจ่ายเงินงวดสุดท้าย เป็นด่านสำคัญที่ใช้ยืนยันว่า
- งานก่อสร้างเสร็จครบถ้วนตามสัญญา
- ปริมาณงานตรงตาม BOQ และแบบก่อสร้าง
- คุณภาพวัสดุและฝีมือเป็นไปตามมาตรฐาน
หากละเลยขั้นตอนนี้ เท่ากับเปิดช่องให้เกิดปัญหาในระยะยาว เช่น งานทรุด งานร้าว ระบบไฟหรือประปามีปัญหา ซึ่งค่าแก้ไขมักสูงกว่าการตรวจให้รอบคอบตั้งแต่แรกหลายเท่า
สำหรับมุมมองของ บริษัทรับเหมาก่อสร้าง การตรวจรับงานอย่างเป็นระบบยังช่วยลดข้อพิพาท ทำให้งานปิดได้เรียบร้อย โปร่งใส และสร้างความเชื่อมั่นในระยะยาว
ความเสี่ยงหากไม่ตรวจรับงานอย่างรอบคอบ
การไม่เข้าใจ ขั้นตอนการตรวจรับงานก่อสร้าง หรือเร่งรีบตรวจแบบผ่าน ๆ อาจนำไปสู่ความเสี่ยงเหล่านี้
- งานไม่ตรงแบบ แต่แก้ไขไม่ได้ภายหลัง
- ใช้วัสดุคุณภาพต่ำกว่าที่ตกลงไว้
- ปริมาณงานขาดเกินจากสัญญา
- เกิดค่าใช้จ่ายซ่อมแซมภายหลังจำนวนมาก
- เกิดข้อพิพาททางกฎหมายกับผู้รับเหมา
หลายกรณีเจ้าของงานต้องยอมรับสภาพ เพราะไม่มีเอกสารหรือหลักฐานยืนยันว่าเคยทักท้วงตั้งแต่ขั้นตอนตรวจรับ
เอกสารที่ใช้ในการตรวจรับงานก่อสร้างมีอะไรบ้าง
เอกสารหลักที่ต้องใช้ในการตรวจรับ
การเตรียม เอกสารการตรวจรับงานก่อสร้าง ให้ครบ คือหัวใจของความโปร่งใสและตรวจสอบได้
เอกสารสำคัญที่ควรมี ได้แก่
- สัญญาจ้างก่อสร้าง
- แบบก่อสร้างและรายการประกอบแบบ
- BOQ หรือบัญชีแสดงปริมาณงาน
- หนังสือแจ้งส่งมอบงานจากผู้รับเหมา
- ใบตรวจรับงานหรือใบรับรองผลงาน
เอกสารเหล่านี้ใช้เป็นเกณฑ์อ้างอิงหลัก หากเกิดข้อโต้แย้งภายหลัง
ตัวอย่างเอกสารตรวจรับงานก่อสร้าง

เพื่อให้เข้าใจรูปแบบเอกสารมากขึ้น สามารถดู ตัวอย่างแบบฟอร์มตรวจรับงานก่อสร้าง จากหน่วยงานราชการได้ ซึ่งเป็นมาตรฐานที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย
คลิกดูตัวอย่างแบบฟอร์มตรวจรับงานก่อสร้าง ขอบคุณที่มาจาก กองพัสดุ กรมชลประทาน
ขั้นตอนการตรวจรับงานก่อสร้างแบบละเอียด (เข้าใจง่าย)
ขั้นตอนที่ 1 การแจ้งส่งมอบงานจากผู้รับเหมา
ผู้รับจ้างต้องจัดทำหนังสือแจ้งส่งมอบงานอย่างเป็นทางการ ระบุว่างานเสร็จสมบูรณ์พร้อมตรวจรับ ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นของกระบวนการตรวจรับทั้งหมด
ขั้นตอนที่ 2 การแต่งตั้งคณะกรรมการตรวจรับงานก่อสร้าง
ต้องมีการ แต่งตั้งคณะกรรมการตรวจรับงานก่อสร้าง อย่างชัดเจน โดยอาจประกอบด้วย
- ผู้แทนเจ้าของงาน
- ผู้ควบคุมงาน
- วิศวกรหรือผู้เชี่ยวชาญ
คณะกรรมการชุดนี้มีอำนาจในการตรวจสอบ ตัดสินใจ และลงนามรับรองผลงาน
ขั้นตอนที่ 3 การตรวจสอบปริมาณและคุณภาพงาน
ขั้นตอนนี้เป็นหัวใจของ การตรวจรับงานก่อสร้าง
- ตรวจปริมาณงานว่าครบตาม BOQ หรือไม่
- ตรวจคุณภาพวัสดุ งานโครงสร้าง งานสถาปัตย์ งานระบบ
- เปรียบเทียบงานจริงกับแบบก่อสร้างและสัญญา
หากพบข้อบกพร่อง ต้องบันทึกไว้เป็นลายลักษณ์อักษร
ขั้นตอนที่ 4 การจัดทำเอกสารและลงนามรับรอง
เมื่อแก้ไขงานครบถ้วนแล้ว คณะกรรมการจะลงนามในเอกสารรับรองผลการตรวจรับ อย่างน้อย 2 ฉบับ เพื่อใช้เป็นหลักฐานทั้งสองฝ่าย
การตรวจรับงานก่อสร้างต้องทำภายในกี่วัน
ระยะเวลาตรวจรับงวดงานทั่วไป
โดยทั่วไป การตรวจรับงานก่อสร้าง ภายในกี่วัน จะขึ้นกับประเภทงาน
งวดงานทั่วไป ควรตรวจรับภายใน 3 วันทำการ
ระยะเวลาตรวจรับงวดสุดท้าย
งวดสุดท้าย ควรตรวจรับภายใน 5 วันทำการ การดำเนินการล่าช้าอาจส่งผลต่อสิทธิ์ของเจ้าของงานและการเบิกจ่ายเงินงวด
อำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการตรวจรับงาน
สิทธิในการสั่งแก้ไข เปลี่ยนแปลง หรือหยุดงาน
คณะกรรมการมีสิทธิ์
- สั่งแก้ไขงานที่ไม่เป็นไปตามสัญญา
- สั่งเปลี่ยนแปลงหรือเพิ่มเติมงานตามความเหมาะสม
- สั่งหยุดงานชั่วคราว หากพบความเสี่ยงด้านคุณภาพหรือความปลอดภัย
การรายงานปัญหาและการตัดสินใจของคณะกรรมการ
หากมีความเห็นไม่ตรงกัน มติควรเป็นเอกฉันท์ หากไม่สามารถตกลงได้ ต้องรายงานผู้มีอำนาจสูงสุดพิจารณาต่อไป
ที่มา www.yotathai.com
พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560
ตรวจรับงานก่อสร้างอย่างไรไม่ให้ถูกผู้รับเหมาเอาเปรียบ
เช็กลิสต์จุดสำคัญที่คนทั่วไปมักมองข้าม
- งานโครงสร้างที่ซ่อนอยู่ เช่น เสา คาน ฐานราก
- งานระบบไฟ ประปา สุขาภิบาล
- รายละเอียดวัสดุจริงเทียบกับสเปก
- งานเก็บรายละเอียด เช่น รอยต่อ รอยแตกร้าว
ควรมีผู้เชี่ยวชาญช่วยตรวจรับหรือไม่
หากไม่มีความรู้ด้านก่อสร้าง การมีวิศวกรหรือผู้เชี่ยวชาญช่วยตรวจรับ จะช่วยลดความเสี่ยงได้อย่างมาก โดยเฉพาะงานบ้านและโครงการมูลค่าสูง
ทำไมการมีผู้เชี่ยวชาญด้านก่อสร้างช่วยลดความเสี่ยงได้จริง
ผู้เชี่ยวชาญเข้าใจทั้งมาตรฐานงานและพฤติกรรมของ รับเหมาก่อสร้าง สามารถมองเห็นจุดบกพร่องที่คนทั่วไปมองไม่เห็น และกล้าทักท้วงในประเด็นที่มีผลระยะยาว
สำหรับผู้ที่ต้องการความมั่นใจตั้งแต่ต้นจนจบ การเลือก บริษัทก่อสร้าง หรือ บริษัทรับเหมาก่อสร้าง ที่มีทีมวิศวกร สถาปนิก ขั้นตอนการสร้างบ้านตั้งแต่การออกแบบไปจนถึงส่งมอบงาน และระบบตรวจงานชัดเจน จะช่วยลดปัญหาได้จริง
บริการรับเหมาก่อสร้าง ที่มีผู้เชี่ยวชาญตัวจริงจะมีบริการแบบครบวงจร ดูแลตั้งแต่วางแผน ออกแบบ ก่อสร้าง ไปจนถึงส่งมอบงาน ด้วยประสบการณ์มากกว่า 30 ปี ช่วยให้เจ้าของบ้านไม่ต้องกังวลเรื่องคุณภาพและเอกสารการตรวจรับ
สรุป
การตรวจรับงานก่อสร้าง ไม่ใช่แค่ขั้นตอนทางเอกสาร แต่คือเกราะป้องกันสำคัญของเจ้าของงาน การเข้าใจขั้นตอน เอกสาร ระยะเวลา และสิทธิ์ของตนเอง จะช่วยให้คุณไม่ถูกเอาเปรียบ และได้งานที่ตรงตามแบบและงบประมาณมากที่สุด
หากคุณกำลังจะสร้างบ้านหรือทำโครงการก่อสร้าง อย่าปล่อยให้การตรวจรับเป็นเรื่องเล็ก เพราะความรอบคอบวันนี้ อาจช่วยประหยัดค่าแก้ไขหลักแสนในวันหน้า